korporaal nationale militieKorporaal Nationale Militie
bron: Geheugen van Nederland

Inleiding

Tijdens de Franse overheersing werd een dienstplicht voor alle jonge mannen ingevoerd. Deze bleef na het vertrek van de Fransen gehandhaafd. In 1814 werd bepaald dat van elke 100 inwoners er één aangewezen diende te worden als militielid. Op 27 februari 1815 werd daartoe de eerste Militiewet van kracht, die op 8 januari 1817 vervangen werd door de "Wet omtrent de Inrigting der Nationale Militie".

Deze wet beschrijft de inrichting van de Nationale Militie, vervanging van manschappen, etc. etc. Ook wordt in het kort aangegeven dat manschappen bij de oproep gekeurd dienen te worden, maar er staan geen vereisten vermeld in deze wet. De overzichten van ziekten en gebreken, waarvoor men afgekeurd kon worden, werden pas later gemaakt.

Op deze pagina's probeer ik een overzicht te geven van de meest belangrijke documenten, betreffende wetgeving en keuringsvereisten. Zijn er foutjes, op- of aanmerkingen, dan hoor ik dat graag via email.

Wetgeving Nationale Militie

Hieronder diverse wetten en wijzigingen hierop vanaf de eerste Nederlandse wet van 1815:

Koninklijke Besluiten met Overzichten Ziekten en Gebreken

De manschappen dienden voordat zij in dienst konden treden van de Nationale Militie medisch gekeurd te worden. Hiervoor zijn in de loop der jaren meerdere Koninklijke besluiten geweest, die overzichten bevatten van ziekten en gebreken, waardoor iemand goed- of juist afgekeurd kon worden. Deze overzichten (of lijsten) werden door de door de Militieraad aangestelde geneesheren of heelkundigen gebruikt tijdens de keuring. In de loop der jaren zijn hier naar voortschrijdend medisch inzicht de nodige wijzigen op gemaakt.

Overzichten op andere sites:

Aanvullende informatie

Naast bovenstaande wetten en Koninklijke besluiten, die direct slaan op de Nationale Militie zijn er uiteraard veel andere bronnen die al dan niet direct met de Nationale Militie te maken hebben. Denk hierbij aan artikelen in medische tijdschriften met op- en aanmerkingen op de wetgeving, instructies voor militie-raden, handleidingen voor miliciens, etc. Hieronder wil ik een aantal van deze zichtbaar maken, zodat duidelijk is, wat er in de samenleving speelde over dit onderwerp.

Franse overheersing

In de jaren voordat de Nationale Militie werd opgericht zijn tijdens de Franse overheersing veel Nederlanders in (verplichte) Franse militaire dienst geweest. Zij zijn ingeschreven in de stamboeken die in Vincennes bewaard zijn. Deze stamboeken zijn gescand en online te bekijken. Er kan helaas niet gezocht worden op naam, maar de boeken bevatten achterin wel een alfabetisch register.

Zie voor meer informatie en transcripties ook de speciale pagina hierover.

Gerelateerde links

Informatie over de Nationale Militie, militieregisters en stamboeken zijn onder meer op onderstaande sites te vinden. Deze lijst is uiteraard absoluut niet compleet. Alle links openen in een nieuw venster.



Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op: 15 January 2018.